Odontogram, hastanın ağzındaki her dişin durumunu bir harita üzerinde gösteren klinik kayıttır. İyi bir odontogram sadece muayeneyi kaydetmez; tedavi planlaması, hasta bilgilendirme ve hatta adli vakalarda kimlik tespiti için kullanılır.
Odontogram neden kritik?
Aynı hastayı tekrar görürken önceki durumu saniyeler içinde hatırlamak
Tedavi planı oluştururken öncelik sırası belirlemek
Hastayla görüşmede görsel bir dil sağlamak
Yıllar içinde dişlerin değişimini belgelemek
Sigorta ve adli tıp vakalarında hukuki kanıt oluşturmak
FDI numaralama sistemi (iki haneli)
Dünya genelinde en çok kullanılan diş numaralama sistemi FDI (Fédération Dentaire Internationale)'dir. İki haneli bu sistem hem yetişkin hem süt dişler için geçerlidir. Türkiye'de standart kabul edilir.
Yetişkin dişler (11–48)
İlk hane çeyrek, ikinci hane dişin numarasıdır (orta hattan geriye doğru 1–8).
1 → Üst sağ çeyrek (hekime göre sol)
2 → Üst sol çeyrek
3 → Alt sol çeyrek
4 → Alt sağ çeyrek
Örnek: 36 → alt sol çeyrek, 6. diş (yani alt sol birinci büyük azı). 11 → üst sağ orta kesici.
Süt dişleri (51–85)
5 → Üst sağ
6 → Üst sol
7 → Alt sol
8 → Alt sağ
Süt dişi 5 numaraya kadar gider (1–5). Yani 52 → üst sağ 2. süt dişi (lateral kesici).
Diş yüzleri ve kısaltmaları
Bir diş üzerinde genellikle 5 yüz işaretlenir. Standart kısaltmalar:
M — Mesial (orta hatta yakın yüz)
D — Distal (orta hattan uzak yüz)
O — Oklüzal (çiğneme yüzü)
V — Vestibüler/bukkal (dudak/yanak yüzü)
L — Lingual/palatinal (dil/damak yüzü)
Yaygın diş durumları ve kodlar
Her klinik kendi sembol setini kullansa da uluslararası önerilen semboller:
Sağlam diş — boş/işaretsiz
Çürük — ilgili yüz koyu dolgu renginde (kırmızı)
Dolgu — ilgili yüz mavi
Kök kanal tedavisi — diş üzerinde "KT" veya kök boyunca çizgi
Kron — tüm diş yüzü altın/gri
İmplant — diş kökü vidalı sembol
Eksik diş — X işareti
Çekilmesi gerekli — kesikli çerçeve
Kağıt üzerinde odontogram vs dijital
Kağıt odontogramın sınırları herkesin bildiği problemlerdir: okunaksız el yazısı, silinme, yıpranma, arşivleme maliyeti, arama yapılamaması. Dijital odontogramın sağladığı avantajlar:
Geçmişe dönük değişim takibi — dişin 2019'da çürük olduğu, 2021'de dolgu yapıldığı, 2024'te tekrar çürüyüp kron olduğu görsel olarak görülebilir
Tedavi planı otomatik oluşturma — çürük işaretlenince tedavi kalemi olarak eklenir
Hasta eğitimi için ekran/tablet üzerinde gösterim
Adli vakalarda export edilebilir resmi rapor
Aynı hastanın birden fazla hekim tarafından bakıldığında tutarlı kayıt
Pratik örnek: İlk muayene akışı
Hasta gelir, asistan kimlik ve KVKK onayı alır
Hekim ilk muayeneye başlar — yazılımda odontogramı açar
Hastanın tüm 32 dişi tek tek kontrol edilir, mevcut durumlar (çürük, dolgu, eksik) işaretlenir
Röntgen varsa dijital olarak yüklenir ve odontograma linklenir
İhtiyaç halinde tedavi planı oluşturulur — yazılım otomatik kalemleri önerir
Hastaya ekran üzerinde plan gösterilir ve fiyat verilir
Onay alınırsa randevu takvimine eklenir
Yaygın hatalar
Sadece tedavi edilen dişi işaretlemek — tüm ağzın bir kerelik taraması yapılmalı
Sembolleri standart dışı kullanmak — ekibiniz içinde tutarlı olmalı
Notları serbest metin olarak bırakmak — aranabilir alanlar doldurulmalı
Değişikliklerin tarih/saatini kaydetmemek — kimin ne zaman ne yaptığı önemli
Odontogram sadece diş şeması değildir; hastanın ağzının zaman içindeki hikâyesidir.
Diş Hekimi Pro'nun dijital odontogramı, FDI numaralamayı, tüm yaygın diş durumlarını ve zaman bazlı değişim takibini destekler. İlk muayenede 3–4 dakikada bir odontogram doldurabilirsiniz.